Higiena finansowa: jak unikać oszustów i fałszywych usług w Internecie

Łatwość wystawienia oferty w internecie jak i skorzystania z niej stwarza okazję do szeregu oszustw. W sieci nie brakuje fałszywych ofert, ale też działań polegających na wyłudzaniu danych osobowych, które są wykorzystywane do zobowiązań finansowych obciążających nieświadomego właściciela danych. W celu oszustwa tworzone są fałszywe sklepy, fałszywe konkursy i reklamy. Niejeden z nas stał się ofiarą phishingu i nieświadomie przekazał kluczowe dane oszustom.

Higiena finansowa — to właśnie termin, który wymyślono, aby przeciwdziałać oszukańczym działaniom w sieci i jest to zbiór działań pomagających chronić pieniądze nieświadomych i łatwowiernych klientów i ich dane przez nadużyciami w sieci.

Przykłady legalnych i nielegalnych ofert – jak je rozróżniać?

Naturalnie nie każda oferta w sieci jest oszustwem. Wiele, a nawet większość z nich to legalne sprawdzone biznesy, oferujące uczciwe usługi i produkty. Jak więc rozpoznać te prawdziwe i uczciwe oferty, od tych, które z założenia działają na szkodę osoby, która z nich skorzysta? Dużym utrudnieniem jest to, że fałszywe strony wyglądem przypominają te prawdziwe (na przykład udają strony znanych banków czy serwisów sprzedażowych), ale nimi nie są. Oto kilka przypadków występujących oszustw w sieci i sposoby na sprawdzenie wiarygodności:

• Fałszywe strony podszywające się pod znane portale — to zwykle są strony udające znane banki i serwisy sprzedażowe. Wygląd takiej strony do złudzenia przypomina oryginał, jednak w pasku adresu nie znajduje się oczekiwany znak kłódeczki (symbol mówiący o tym, że strona jest szyfrowana i bezpieczna, a sam adres zawiera dziwny ciąg znaków i cyfr inny niż ma oryginał. Gdy sprawdzić kiedy powstała taka witryna, zwykle jest to kilka dni lub nawet godzin przed naszym wejściem na nią.
• Fałszywe sklepy internetowe — portal wygląda dokładnie jak sklep internetowy, może podrabiać stronę faktycznego sklepu, wtedy należy zwrócić uwagę na elementy opisane w punkcie powyżej, albo być samodzielnym sklepem. Różni go od prawdziwego sklepu to, że oferta produktów zawarta na stronie jest wyjątkowo atrakcyjna, ceny niższe niż u podobnych sprzedawców. Gdy klient “zakupi” towar z takiego sklepu nigdy nie otrzymuje produktu, a sklep po paru dniach znika z internetowej przestrzeni.
• Okazje inwestycyjne — to strony obiecujące wysokie i szybkie zyski. Wszędzie indziej dostajesz 4 - 5% oprocentowania lokaty, a tu proponują 25% i to w krótkim czasie. Oferta wygląda wiarygodnie, poza…. tym zyskiem. Pamiętaj, że nikt ci nie da nic za darmo, aby wypracować taki zysk w krótkim czasie, trzeba przedstawić solidne podstawy, zapoznaj się z nimi. Jeśli nigdy nie inwestowałeś, porzuć pomysł takiej szybkiej inwestycji, bo zapewne stracisz swoje pieniądze.
• Loterie i konkursy — wielu z nas przypadła w udziale rozmowa telefoniczna, czy otrzymanie maila z fantastycznym konkursem i pewną wygraną. Takie imprezy mogą zawierać opłatę administracyjną, która pozwoli wejść do gry i to jest jeden sposób na wyłudzenie od ciebie pieniędzy, albo nie wymagają opłat, za to polecają skrupulatnie wypełnić wrażliwymi danymi osobowymi formularz. To jest właśnie sposób, aby w przyszłości na twoje dane zaciągnąć wysoką pożyczkę.
• Serwisy subskrypcyjne — to oferowanie czegoś bez opłat, jakieś przydatnej usługi, z ukrytymi informacjami, że usługa ta jest bezpłatna przez, na przykład, pierwszy miesiąc, a przy braku wypowiedzenia usługi, z twojej karty będzie pobierana comiesięczna, niezbyt wysoka (taka, abyś nie od razu zauważył, że coś schodzi z twojego konta wbrew twojej woli) opłata. Tu ratunkiem jest dokładne czytanie oferty i sposobu rezygnacji z usługi.
• Kasyna online — bardzo powszechny obecnie rodzaj rozrywki, ale czy zawsze uczciwy? Zanim zainwestujesz swoje pieniądze, sprawdź dokładnie witrynę. Zobacz, na podstawie jakiej licencji pracuje, przeczytaj regulamin. Legalne kasyno musi prezentować przejrzyste zasady. Przejrzyj opinie w internecie. Dopiero po nabraniu pewności legalności witryny zakładaj tam konto.

Jednak tak jak napisano na początku — wiele z portali w internecie to uczciwe firmy. Wystarczy zachować czujność i porównać stronę budzącą wątpliwości z inną, legalną. Tak się dzieje ze stroną bankową (możesz sprawdzić, czy ma ten sam adres, jak ta odszukana przez ciebie w internecie), stronami serwisów sprzedażowych, czy kasyn. Nie każda strona kasyna jest niewiarygodna. Są również wiarygodne serwisy, które oferują transparentne warunki i bonusy dla użytkowników, np. xon bet. Wejdź tam i sprawdź, jak transparentnie są przedstawione warunki dla graczy.

Czerwone flagi – na co zwracać uwagę?

Wchodząc na nieznaną stronę, bardzo ważne jest zwracanie uwagi na szczegóły, to właśnie one mogą być symptomem, że strona należy do oszustów. Oto niektóre z elementów, które powinny zaniepokoić:

• Brak protokołu HTTPS i kłódki przy adresie,
• Strona ma dziwny adres URL,
• Brak danych kontaktowych – adresu firmy, telefonu, e-maila,
• Brak informacji o firmie w rejestrach (np. brak NIP-u, KRS),
• Konto bankowe firmy z egzotycznego kraju (np. Belize, Wyspy Marshalla),
• Nacisk na pośpiech: „tylko dziś!”, „zostały 3 sztuki!”, „promocja kończy się za 2 minuty!”,
• Nienaturalnie niskie ceny w stosunku do konkurencji,
• Brak regulaminu, polityki prywatności, zwrotów,
• Wymóg podania przy zamówieniu wrażliwych danych (np. Pesel, numer dowodu osobistego).

Nie są to oczywiście wszystkie sygnały, bo przestępcy wciąż wymyślają nowe sposoby na mało uważnych klientów, ale może stanowić jakiś początek uważności przy przeglądaniu pozornie atrakcyjnej oferty.

Jak widać, jesteśmy nieustannie narażeni na oszustwa. Wydaje się, że w zaciszu własnego domu nic nam nie grozi, jesteśmy rozluźnieni, tracimy czujność. Nawet doświadczeni użytkownicy mogą dać się oszukać. Przestępcy wymyślają wciąż nowe sposoby, aby wyłudzić pieniądze czy dane osobowe, które służą do uzyskania pieniędzy, dlatego my, jako klienci też musimy zachować czujność, zaznajamiać się z aktualnymi informacjami o metodach oszustw i sposobach jak się przed nimi chronić. A przede wszystkim być ostrożnym i samodzielnie nie ułatwiać przestępcom zadania i nie podawać własnych danych, gdy nie jest to w pełni uzasadnione.